Çeviriler

Cezasızlık Çağı (Çeviri: Ayşe Baran)

Batı askeri güçleri Afganistan’da binlerce sivili öldürdü ve savaş suçları işledi. Nihai çekilmeden önce tek bir kişi bile yargı önüne çıkarılmadı.

Batılı askerlerin yarın Afganistan’dan nihai olarak çekilmesiyle sivillere yönelik yirmi yıllık ölümcül batı saldırıları ve Hindukuş’taki sistematik savaş suçları da sona erecek. ABD Şubat 2020’de Taliban ile çekilme anlaşmasını imzaladığı sırada, BM’ye göre her yıl yüzlerce sivil -2019’da en az 559- Batı’nın silahlı kuvvetlerinin hava saldırıları ve Özel Kuvvetler harekatlarıyla öldürülmüştü. ABD’nin insansız hava araçları saldırılarıyla sayısız masum katledildi. Gizli birilerinin sızdırdığı belgelere göre İHA’ların on kurbanından yalnızca bir tanesi ABD ordusunun suikast yapmak istediği “hedef”ti. İHA saldırıları için gereken bilgiyi, zanlıların kaçırılması ve işkence edilmesi için CIA’in kullandığı bilgi de dahil olmak üzere, ABD ordusuna Alman servisleri verdi. Avustralya Özel Kuvvetler savaş grubuna katılma ritüeli olarak savunmasız sivilleri katletti. Batı’nın savaş suçları genellikle cezalandırılmadan kalır -bugün de kalmıştır.

Sivil Kurbanlar

Hindukuş’ta Afganistan’dan çekilmeyi tamamlamak üzere olan Batı silahlı kuvvetleri operasyonlarında çok sayıda sivili düzenli olarak öldürmekte, en son güne kadar. Birleşmiş Milletler’in istatistiklerine göre 2018’de Afganistan’da öldürülen 3804 sivilden en az 1185’i çeşitli hükümet yanlısı güçlerin yaptığı saldırılar ve en az 406’sı batılı silahlı kuvvetlerin yaptığı operasyonlar sonucu hayatını kaybetti. 2019’da batılı askerlerin öldürdüğü sivillerin sayısı en az 559’a yükseldi. Ancak Şubat 2020’de ABD Taliban’la çekilme anlaşmasını imzaladıktan sonra bir azalma yaşanabildi. Batılı silahlı kuvvetler defalarca hava saldırıları yaptı ve bunlar çok sayıda kurban olmasından dolayı uluslararası medyada konu oldu. Örneğin Haziran 2007’de Helmand eyaletinde uzun hava saldırıları serisinin sonuncusunda çoğu sivil olmak üzere 80 civarında insan öldü.[1] 5 Mayıs 2019’da uyuşturucu imalathanesi olduğu iddiasıyla en az 30 -ama muhtemelen 60 ya da daha fazla- sivil öldürüldü. ABD kurbanların Taliban olduğunu iddia ederken, BM sivil işçiler, kadınlar ve çocukların öldürülmesinden söz ediyor.[2]

“Göz Yumuldu”

Bu liste uzayıp gider. 4 Eylül 2009’da Alman Albay Georg Klein’ın çok sayıda sivilin hedef alındığı hava saldırısı da bu listeye dahildir. Bomba, aileleri için benzin almak üzere çamura saplanmış bir petrol tankeri çevresinde toplanmış yüzlerce insanı vurdu. Yüzden fazla sivil öldürüldü. Bir ABD pilotunun, toplanmış kalabalığın kesinlikle isyancı olmadığına dair açık uyarısına karşın Klein hava saldırısı emrini verdi.[3] Hava saldırılarının dışında -çoğunlukla ABD- özel kuvvetlerinin yaptığı operasyonlarda da sık sık siviller öldürüldü. Potsdam şehrinde oturan askeri tarihçi Sönke Neitzel, geçenlerde, Afganistan’da savaşmış Alman askerleriyle yaptığı ayrıntılı röportajlara dayanarak istisnai derecede yüksek sivil kurban sayısı olduğunu bildirdi. “ABD Özel Kuvvetler operasyonlarında üç haneli sivil öldürülmüşse buna göz yumuldu.”[4] Alman Komando Özel Kuvvetler’e (KSK) bağlı askerler Hindukuş’ta düzenli olarak göreve çıkıyordu. Alman hükümetinin bu görevlerle ilgili sıkı gizlilik politikası nedeniyle bu görevlerde sivil kurbanların ölüp ölmediği ve öldüyse sayının ne olduğu belli değildir.

Tali Kurbanlar: Onda Dokuz

ABD Başkanı Barack Obama yönetiminde son derece artmış olan İHA saldırıları sayısız sivil kurbana neden oldu. Sistematik olarak İHA saldırılarını analiz eden Londra merkezli Araştırmacı Gazetecilik Bürosu, Afganistan’da 130 binden fazla böyle saldırı olduğunu listesinde açıkladı. Kurbanlarının sayısının 4100 ile 10 bin arasında olduğu hesaplanıyor; kesin kanıtlanan sivil kurban sayısı ise 300 ile 900 arasında.[5] Online platform The Intercept’e göre bu düşük bir tahmin. Intercept, Ekim 2015’te -sızdırılan belgelere dayanarak- Ocak 2012’den Şubat 2013’e kadar kuzeydoğu Afganistan7daki ABD İHA harekatının 200 kurbanından sadece 5’inin ABD hedefi olarak listelendiğini bildirdi. Beş ay içinde hedef alınmamış İHA kurbanlarının oranı neredeyse yüzde 90’dı.[6] ABD İHA cinayet uçurumuna bir göz atmamızı sağlayan Daniel Hale, haziran ayında üç yıl dokuz ay hapse mahkûm edildi.[7] İHA saldırılarının hazırlığına olanak sağlayan veriler -zanlıların cep telefonu verileri gibi- ABD birimlerine gene Alman servisleri tarafından verilmişti. Dolayısıyla Almanya ABD’nin İHAlar aracılığıyla işlediği cinayetlere ortaktır.[8]

Gruba Katılma Ritüeli Olarak Cinayet

Operasyonlar sırasında yüksek sayıda sivil kurbanlar arasında da kasti ve gerekçesiz cinayetler var. Örneğin 2020 sonbaharında yayınlanan bir araştırma raporu, Avustralya Özel Kuvvetleri mensuplarının en az 39 Afganı tamamen keyfi şekilde öldürdüğünü gösteriyor. Mesela bir video, bir Avustralyalı askerin mısır tarlasında yatan bir sivil Afganı nasıl yakın mesafeden öldürdüğünü belgeliyor. Araştırma raporuna göre bir çarpışma durumu olmaksızın silahsız sivillerin öldürülmesi, savaşa hazır olup olmadıklarını kanıtlamak üzere Avustralya özel biriminin yeni mensuplarının gruba kabul edilme ritüellerinin bir parçasıydı. Bu uygulama “kan dökme” olarak bilinir.”[9] ABD ordu personeli de savaş durumu dışındaki cinayetlerle suçlanmıştır. Örneğin askeri tarihçi Neitzel, anlatılanlara göre KSK güçleri arasındaki en sertleri de dahil olmak üzere Alman askerlerinin “Amerikan askerleri(nin) Taliban tutukluları nasıl infaz ettiklerini umursamaz bir tavırla anlat”malarından “şok” olduklarını yazdı.[10] İngiliz Özel Kuvvetleri’nin de Afgan sivilleri öldürdüğüne dair net kanıtlar var.[11] Batılı askerler bu keyfi cinayetlerin sonuçlarıyla asla karşı karşıya gelmedi.

Kaçırmalar ve İşkence

Son olarak önemli noktalardan bir tanesi de, 2001 sonbaharından bu yana “teröre karşı savaş” çerçevesinde zanlıların işkence odalarına kaçırıldığı sayısız vakanın aydınlığa kavuşturulmamış ve halen cezalandırılmamış olmasıdır. Bu uygulama Afganistan’ı da etkilemiş, cihatçı terörist faaliyetler nedeniyle -haklı ya da haksız- suçlanan insanlar yakalanmış, zindanlara kaçırılmış ve ağır işkence görmüştür. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin bulgularına göre en az 54 kişinin ABD Silahlı Kuvvetleri mensupları tarafından işkence ve kötü muamele gördüğü, cinsel şiddete maruz kaldığı açıkça gözler önüne serilebilir. Mahkemeye göre en az 24 kişinin CIA mensupları tarafından aynı suça maruz bırakıldığına inanılmaktadır.[12] Bu vakaların bazılarına Almanya da dahildir. Alman servisleri ABD’ye hatta Alman yurttaşlarının bile kaçırılmasına ve alıkonulmasına yol açan bilgiyi sağlamakla kalmadı, Alman istihbarat servislerinin yetkilileri -Federal İstihbarat Servisi (BND), Federal Anayasayı Koruma Örgütü (VS) ve yanı sıra Federal Kriminal Soruşturma Bürosu (BKA)- Afganistan’da işkence odalarında kaçırılanların sorgusuna da girdi: Ulm’dan Halid al-Masri[13] ve Hamburg’dan Ahmad S.[14] vakaları dahil olmak üzere. Bremen’den Murat Kurnaz, Kandahar’daki bir ABD kampında sadece tutuklanıp işkence görmekle kalmadığını, KSK askerleri tarafından dövüldüğünü de açıkladı; Alman ordusu ve hükümeti bunu inkâr ediyor. Ancak öteki önyargısız tanıklar Kurnaz’ın ifadesini doğruladılar.

[1] Jason Burke: ‘Up to 80 civilians dead’ after US air strikes in Afghanistan. theguardian.com 01.07.2007.

[2] UNAMA Special Report: Airstrikes on alleged drug-processing facilities. Farah, 5 Mayıs 2019. Kabil, Ekim 2019. unama.unmissions.org.

[3] Bkz. Die Bomben von Kunduz.

[4] Sönke Neitzel: Deutsche Krieger. Vom Kaiserreich zur Berliner Republik – eine Militärgeschichte. Berlin 2020. S. 547.

[5] Strikes in Afghanistan. thebureauinvestigates.com.

[6] Jeremy Scahill: The Assassination Complex. theintercept.com 15.10.2015.

[7] Chip Gibbons: Daniel Hale Went to Prison for Telling the Truth About US Drone Warfare. jacobinmag.com 05.08.2021.

[8] Bkz. Proposed for Killing.

[9] Matthew Doran: Afghanistan war crimes report released by Defence Chief Angus Campbell includes evidence of 39 murders by special forces. abc.net.au 19.11.2020. See also Bilanz von 18 Jahren.

[10] Sönke Neitzel: Deutsche Krieger. Vom Kaiserreich zur Berliner Republik – eine Militärgeschichte. Berlin 2020. S. 547.

[11] Panorama Investigation: War crimes scandal exposed. bbc.co.uk 17.11.2019.

[12] Situation in Afghanistan. Summary of the Prosecutor’s Request for authorisation of an investigation pursuant to article 15. International Criminal Court. 20 November 2017.

[13] Bkz. Wer ist “Sam”, der deutsche Foltergesandte?

[14] Hans Leyendecker: “Hochkonkret” oder “abstrakt”? sueddeutsche.de 01.11.2010.

[15] Brite bestätigt: KSK misshandelte Kurnaz. tagesspiegel.de 24.01.2008.

* Umut Gazetesi için Ayşe Baran tarafından çevrilmiştir. Yazının orijinali https://www.german-foreign-policy.com/en/news/detail/8689/ adresinde bulunabilir.

Paylaşın